
Om verschillende redenen is het voor een vlotte regeling van de opvolging van belang dat het familiebedrijf professioneel wordt gerund. Zoals hierboven is uiteengezet, zal een professioneel geleid familiebedrijf voor de overdrager de zekerheid bieden dat het na zijn afscheid goed zal blijven presteren. Ook voor de opvolger is het belangrijk dat hij in een professionele omgeving terechtkomt.
Vanzelfsprekend hebben uitstekend presterende familiebedrijven een sterk business concept (product- en marktcombinaties), een ambitieuze visie en missie en een goed uitgebalanceerde strategie1.
In tweede instantie heeft een familiebedrijf net als een niet-familiebedrijf middelen nodig, in het bijzonder op het menselijke en financiële vlak. Wanneer de familie niet over voldoende financiële middelen beschikt om de groei te financieren, zal ofwel deze stagneren ofwel zal men extern kapitaal moeten zoeken. Dit is niet zonder gevaar. Externe kapitaalverschaffers eisen immers meestal een hogere return, mengen zich in het bestuur, beschermen zich tegen verwatering en willen meestal een putoptie waardoor zij na een zekere periode worden uitgekocht. Dit kan geleidelijk het familiekarakter uithollen.
Belangrijk voor het familiebedrijf is een tijdige professionalisering op het vlak van operationele- en managementsystemen en bedrijfsprocessen. Net als niet-familiebedrijven moeten familiebedrijven professionaliseren op het vlak van administratie, boekhouding, verkoop, marketing, productie, IT, transport, planning, structuren, budgettering, prestatiemeting, communicatie, besluitvorming en dergelijke meer. Dit wordt soms verhinderd door de oprichtersvisie2. Familiebedrijven worden dikwijls opgericht door sterke persoonlijkheden. Hun logica zit ingebakken in alle processen, procedures, regels en gewoonten. Na verloop van tijd wordt deze sterkte een zwakte omdat zij professionalisering in de weg staat.
Even belangrijk in een familiebedrijf als in een niet-familiebedrijf is de cultuur van de onderneming. Ook op dit vlak bestaat een wisselwerking tussen familie en bedrijf. De cultuur van het familiebedrijf wordt immers mede bepaald door de cultuur van de familie. Waarden en omgangsvormen die in een familie heersen, worden overgeplant naar het bedrijf. Dit kan positief zijn, wanneer de familiecultuur gekenmerkt wordt door flexibiliteit, openheid, innovatie en creativiteit. Ook hier dreigt echter de problematiek van de oprichtersvisie. Indien de oprichter paternalistisch is ingesteld kan de cultuur eerder een handicap dan een troef zijn.
1 Over professionalisering, zie vooral FLAMHOLTZ, E. en RANDLE, Y., Growing Pains: Transitioning and Entrepreneurship to a Professionally Managed Firm, San Francisco, Jossey Bass, 2000
2 De term "oprichtersvisie" is van Vandenbroeck en Sanders. Zie: VAN DEN BROECK, H. en SANDERS, J. (2004) Praktijkboek ondernemend veranderen, Tielt, Lannoo.
|