De fundamenten van relationele intelligentie zijn vertrouwen, respect en optimisme.

• Een hoge graad van vertrouwen tussen de diverse familieleden is van vitaal belang bij het opbouwen van goede familierelaties. Dit geldt des te meer tijdens het opvolgingsproces, dat meestal gekenmerkt wordt door een klimaat van angst en onzekerheid. Vertrouwen tussen de familieleden is hiertegen een belangrijke remedie. Het vertrouwen zal toenemen naargelang er in de familie meer eerlijkheid, openheid, betrouwbaarheid en integriteit heerst.
  
  
• Wederzijds respect tussen de familieleden is een ander belangrijk kenmerk van goede familierelaties. Het contrasteert met de spanning, rivaliteit, animositeit en vijandigheid, die in sommige familiebedrijven hoogtij vieren.
  
  
• In derde instantie is optimisme over het familiaal gebeuren belangrijk. Dit houdt vooral in dat de familieleden positieve toekomstverwachtingen over het familiebedrijf en over hun onderlinge relaties hebben.

Deze fundamenten van relationele intelligentie zullen alleen gecreëerd, in stand gehouden en verbeterd worden wanneer de familie over een aantal essentiële vaardigheden beschikt.
In een familiebedrijf is open communicatie de brandstof van de relationele intelligentie. Vele familiebedrijven zijn hier zeer slecht in zodat het soms een effectief middel is om een formeel communicatieprotocol op te stellen dat door alle familieleden onderschreven wordt.
Andere belangrijke vaardigheden zijn: goed kunnen luisteren – essentieel onderdeel van goede communicatie –, constructief problemen kunnen oplossen en adequate planning.
Indien het creëren en instandhouden van goede familierelaties een competitief voordeel voor een vlotte opvolging oplevert, dan is het erg belangrijk dit aspect te managen.
Het zou nuttig zijn dat in elk familiebedrijf dat met een opvolging geconfronteerd wordt, een relatieprotocol wordt opgesteld. In zo’n protocol wordt een SWOT-analyse3 van de familierelaties gemaakt en worden doelstellingen geformuleerd om de relaties te verbeteren. Een belangrijk onderdeel van zo’n relatieprotocol bestaat uit heldere afspraken inzake conflictmanagement. De bedrijfscultuur van familiebedrijven, die meestal beheerst worden door de sterke persoonlijkheid van de stichter, verhindert dikwijls een soepele oplossing van conflicten. Stichters zijn meestal controlefreaks die weinig inspraak van anderen dulden. Dit heeft tot gevolg dat binnen het familiebedrijf weinig of geen systemen bestaan om conflicten te managen. Succesvolle opvolgingen vinden niettemin meestal plaats in familiebedrijven die wel dergelijke systemen hebben ontwikkeld. Men kan bijvoorbeeld denken aan het uitwerken van een overlegprocedure of aan de tussenkomst van het familieforum.