Uit meerdere onderzoeken blijkt dat een planmatige aanpak een belangrijke succesfactor is om de opvolging te doen slagen1. In het bestek van deze bijdrage kunnen we slechts de bouwstenen van deze succesfactor verkennen. De planning zal meestal eerst betrekking hebben op de overdracht van de leiding en vervolgens van de eigendom.
Met betrekking tot de overdracht van de leiding is in eerste instantie heel wat planning rond de kandidaat-opvolger(s) mogelijk, te beginnen met de planning van de studies en de verdere opleiding. Wanneer de kandidaat-opvolgers tot het familiebedrijf toetreden, dient een carrièreplan opgesteld te worden: hoe en waar zullen zij beginnen en welke mijlpalen zullen zij moeten bereiken om uiteindelijk de leiding van het familiebedrijf over te nemen. Soms kan het nuttig zijn dat hier een mentoring-plan aan toe wordt gevoegd.
Op het vlak van de familie zal het uitwerken van een governance-plan, in het bijzonder met betrekking tot de familiegovernance, nuttig zijn. In een familiaal charter zullen bijvoorbeeld de criteria vastgelegd worden, waaraan een opvolger moet voldoen.
In het familiebedrijf zelf zal een strategische planning aan de orde zijn. Wanneer de opvolger is aangewezen, zal hij door middel van strategische planning zijn visie op de toekomst van het familiebedrijf vorm geven.
Bij de kandidaat-overdrager zal de planning zich vooral concentreren op het vinden van een nieuwe rol en op het vastleggen van een timing van het tijdstip waarop hij de leiding zal overdragen. Voor de overdrager zal het ook nuttig zijn een grondige financiële planning op te stellen. In het licht van de ontnuchterende OASE-cijfers is het ook aan te raden op elk ogenblik een opvolgingsnoodplan ter beschikking te hebben. OASE is een acroniem voor noodsituaties als gevolg van overlijden, arbeidsongeschiktheid, de wens om te stoppen met werken en echtscheiding. Uit onderzoek blijkt dat 31% van de onderzochte familiebedrijven de afgelopen 10 jaar één of meer meer van deze noodsituaties heeft meegemaakt.
Last but not least is er vanzelfsprekend de planning van de overdracht van de eigendom. Naast een waardering van het familiebedrijf, zal een grondige juridische en fiscale planning meestal het sluitstuk vormen van het opvolgingsproces.
Niet alle families moeten alle plannen hebben. Het zal van het concrete geval afhangen wat echt nodig en nuttig is.
1 KETS DE VRIES, M. (1993) The dynamics of family controlled firms: the good news and the bad news, Organization dynamics, 21, 59 e.v.
2 BDO(2005) Oase of fata morgana? Anticipatie door ondernemers op noodopvolging bij familiebedrijven, BDO CampsObers Accountants & Adviseurs
|
top 